|
|
|
|
|
|
DEVAM EDEN PROJELER
Toplam 13 proje devam etmekte olup, kısa ve öz bilgileri aşağıda verilmiştir.
1. Projenin Adı ve Numarası: Doğu Karadeniz Bölgesinde Abies grandis Lindl. Orijin Denemesi, 03.1712/1988-1994-1999-2010Bölüm Başmühendisliği: Ağaç Islahı Araştırmaları Projenin Amacı: Abies grandis’in Doğu Karadeniz Bölgesine biyolojik ve ekonomik bakımdan en uygun orijinlerinin belirlenmesidir. Projenin Uygulama Yerleri: Meryemana Araştırma Ormanında üç, Maçka Yeşiltepe Hızarlı mevkiinde (900 m) bir ve Ordu İşletme Müdürlüğü, Merkez Şefliği, Sayacabaşı mevkiinde (800 m) bir olmak üzere toplam beş adet deneme alanı tesis edilmiştir. Tesis edilen deneme alanlarından yüksek rakımda bulunan Meryemana deneme alanlarının ikisinde ve Yeşiltepe Hızarlı (900 m) deneme alanlarındaki fidanlar ekolojik nedenlerden dolayı elimine olduklarından söz konusu üç deneme alanı projeden çıkartılmıştır. Uygulanan Metotlar: Fidanlıktaki ekimler ve arazi denemeleri, “tesadüf blokları” yöntemine göre ve üç yinelemeli olarak düzenlenmiştir. Fidanlık aşamasında, her bir orijinden 25x3=75 adet fidanın boyu ölçülmüştür. Arazi denemelerinde her bir parsele 4x4=16 adet fidan dikilmiştir. Proje Lideri: Vildane GERÇEK Proje Yürütücüleri: Necati ÇOLAK, Özge Volkan AKSU, Fahrettin ULU
2. Projenin Adı ve Numarası: Doğu Karadeniz Ormanlarında Doğal Olarak Bulunan Kızılağacın (Alnus glutinosa subsp. barbata) Islahı, 03.1714/1999-2015 Proje Lideri Kurum: Doğu Karadeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü Bölüm Başmühendisliği: Ağaç Islahı Araştırmaları Proje Yürütücüsü Diğer Kurumlar: Amasya, Artvin, Giresun, Trabzon Orman Bölge Müdürlükleri ile Çamsan Ağaç Sanayi ve Ticaret A.Ş. Projenin Amacı: Ağaçlandırmalara genetik olarak ıslah edilmiş materyali (Tohumdan üretilmiş fidan) ucuz, kolay ve pratik yoldan sağlamak, kısa vadeli ihtiyaçları karşılarken, uzun vadeli genetik kazancın devamlılığını emniyet altına almaktır. Projenin Uygulama Yerleri: Bu çalışma, Doğu Karadeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü çalışma alanında yürütülecektir. Bu alandaki doğal kızılağaç meşçerelerinden, Orman Fidanlıklarından ve Kızılağaç için uygun ağaçlandırma alanlarından yararlanılacaktır. Uygulanan Metotlar: Islah için “Genel Birleşme Yeteneği İçin Yenilenen Seleksiyon” (Recurrent Selection For General Combining Ability) yönteminin uygulanması kararlaştırılmıştır. Yapılan aşılama denemeleri olumlu sonuç verdiğinden, tohum ıslahı için klonal tohum bahçeleri ile döl denemelerinin tesisi yoluna gidilecektir. Proje Lideri: Vildane GERÇEK Proje Yürütücüleri: Necmettin EREN, Necati ÇOLAK, Dr. Fatma FEYZİOĞLU, 3. Projenin Adı ve Numarası: Doğu Karadeniz Bölgesinde Kayın (Fagus orientalis Lipsky) Orijin Denemesi, 03.1706/1981-1990-2020 Proje Lideri Kurum: Doğu Karadeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü Bölüm Başmühendisliği: Ağaç Islahı Araştırmaları Projenin Amacı: Dikimlerde kullanılacak en uygun Kayın orijinlerini belirlemektir. Projenin Uygulama Yerleri: Doğu Karadeniz Bölgesinde; Trabzon Meryemana Araştırma ormanı, 1250 m, Borçka Çifteköprü Serisi ve Cankurtaran Mevkii, 670 m. Uygulanan Metotlar: Deneme alanları, tesadüf blokları yöntemine ve üç yinelemeli olarak düzenlenmiş olup, her blokta bulunan parsellere 25 ‘er adet fidan dikilmiştir. Proje Lideri: Dr. Fatma FEYZİOĞLU Proje Yürütücüleri: Lale BİLGİN, Volkan AKSU 4. Projenin Adı ve Numarası: Doğu Karadeniz Bölgesinde Avrupa Melezi (Larix decidua Mill.) Orijin Denemesi, 03.1708/1984-89-2014 Proje Lideri Kurum: Doğu Karadeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü Bölüm Başmühendisliği: Ağaç Islahı Araştırmaları Projenin Amacı: Larix decidua’ nın Doğu Karadeniz Bölgesine biyolojik ve ekonomik bakımdan en uygun orijinlerini belirlemektir. Projenin Uygulama Yerleri: Doğu Karadeniz Bölgesinde Maçka-Kapıköy 1000 m, Meryemana 1250 m ve 1650 m, Giresun-Erimez 1200 m ve 1550 m Uygulanan Metotlar: Deneme alanları, tesadüf blokları yöntemine ve üç yinelemeli olarak düzenlenmiş, her parsele 10 ar adet fidan dikilmiştir. Proje Lideri: Dr. Fatma FEYZİOĞLU Proje Yürütücüleri: Dr. Mustafa AKYÜZ , Özge Volkan AKSU, Necati ÇOLAK 5. Projenin Adı ve Numarası: Doğu Karadeniz Bölgesinde Ladin (Picea orientalis (L.) Link.) Orijin Denemesi, 03.1705/1981-1996- 2030 Proje Lideri Kurum: Doğu Karadeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü Bölüm Başmühendisliği: Ağaç Islahı Araştırmaları Projenin Amacı: Dikimlerde kullanılacak en uygun Ladin orijinlerini belirlemektir. Projenin Uygulama Yerleri: Borçka-Karagöl’de iki, Sürmene-Merkez’de bir, Meryemana Araştırma Ormanı’nda iki, Giresun-Erimez’de üç olmak üzere toplam sekiz adet deneme alanı tesis edilmiştir. Uygulanan Metotlar: Laboratuar testleri tesadüf parsellerine, fidanlık ve arazi denemeleri ise tesadüf blokları yöntemlerine göre ve üç yinelemeli olarak düzenlenmiştir. Proje Lideri: Dr. Fatma FEYZİOĞLU Proje Yürütücüleri: Necmettin EREN, Özge Volkan AKSU
6. Projenin Adı ve Numarası: Sarıçam (Pinus sylvestris L.) Orijin Denemesi, 03- 08.1705 /1986-95-97-2030 Proje Lideri Kurum : İç Anadolu Ormancılık Araştırma Müdürlüğü Bölüm Başmühendisliği: Ağaç Islahı Araştırmaları Proje Yürütücüsü Kurumlar: Doğu Karadeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü, İç Anadolu Ormancılık Araştırma Müdürlüğü, Batı Karadeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü, Doğu Anadolu Ormancılık Araştırma Müdürlüğü.
Projenin Amacı : Dikimlerde kullanılacak en uygun sarıçam orijinlerini belirlemek.
Projenin Uygulama Yerleri : İç Anadolu Ormancılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (beş adet), Batı Karadeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü (altı adet), Doğu Karadeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü (üç adet), Doğu Anadolu O.A.M. nün sorumluluk alanları içinde (iki adet) kurulan deneme sahalarıdır. Deneme sahalarının sayısı toplam 16 adettir. Doğu Karadeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü alanlarında; 1986 yılında tesis edilen toplam yedi deneme alanından, Artvin-Yusufeli 1 adet, Ordu-Mesudiye 1 adet, Samsun-Vezirköprü 2 adet olmak üzere toplam 4 adedi korunamamış ve tahrip edilmiştir. Bunlardan sadece üç adedi muhafaza edilebilmiştir. Bu deneme alanları; Maçka-Meryemana (1600 m), Torul-Merkez (1950 m), Gümüşhane-Kelkit (1500 m) deneme alanlarıdır. Torul-Merkez (1950 m) deneme alanına ağaçlandırmacılar tarafından yapılan tamamlamalar nedeniyle fidanlar karışmıştır. Bu nedenden dolayı bir rapor hazırlanmış ve deneme alanı projeden çıkarılmıştır.
Uygulanan Metotlar : Deneme alanları, tesadüf blokları yöntemine göre ve üç yinelemeli olarak düzenlenmiş, her parsele 16 adet fidan dikilmiştir.
Proje Lideri: Vildane GERÇEK, Proje Yürütücüleri: Necati ÇOLAK, Dr. Fatma FEYZİOĞLU
7. Projenin Adı ve Numarası: Doğu Ladini’nde (Picea orientalis (L.) Link.) Aralık-Mesafe Denemesi, 03.3204/ 1991-2010Proje Lideri Kurum: Doğu Karadeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü Bölüm Başmühendisliği: Orman Amenajmanı ve Hasılat Araştırmaları Projenin Amacı: En yüksek verim elde edilebilecek dikim aralık-mesafelerini (optimal büyüme alanı) belirlemektir. Projenin Uygulama Yerleri: Meryemana Araştırma Ormanı (1100 m ve 1500 m) ve Maçka-Yeşiltepe-Hızarlı (900 m) olmak üzere toplam üç deneme alanı tesis edilmiştir. Uygulanan Metotlar: Deneme alanları, “tesadüf blokları” yöntemine göre ve üç yinelemeli olarak düzenlenmiştir. Bir deneme alanında, her fidan için 1.5x2 m, 2x2 m, 2.5x2 m, 3x2 m ve 3.5x2 m olacak şekilde, beş değişik aralık-mesafe uygulanmıştır. Proje Lideri: Vildane GERÇEK Proje Yürütücüleri: Necati ÇOLAK, Lale BİLGİN, Dr. Mahir KÜÇÜK 8. Projenin Adı ve Numarası: Doğu Karadeniz Göknarı’nda (Abies nordmanniana (Stev.) Spach.) Aralık-Mesafe Denemesi, 03.3203/ 1991-2010 Proje Lideri Kurum: Doğu Karadeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü Bölüm Başmühendisliği: Orman Amenajmanı ve Hasılat Araştırmaları Projenin Amacı: En yüksek verim elde edilebilecek dikim aralık-mesafelerini (optimal büyüme alanı) belirlemektir. Projenin Uygulama Yerleri: Meryemana Araştırma Ormanı (1100 m ve 1500 m) ve Maçka-Yeşiltepe Bölgesi Hızarlı (900 m) olmak üzere toplam üç deneme alanı tesis edilmiştir. Uygulanan Metotlar: Deneme alanları, “tesadüf blokları” yöntemine göre ve üç yinelemeli olarak düzenlenmiştir. Bir deneme alanında, her fidan için 1.5x2 m, 2x2 m, 2.5x2 m, 3x2 m ve 3.5x2 m olacak şekilde, beş değişik aralık-mesafe uygulanmıştır. Proje Lideri: Dr. Mustafa AKYÜZ Proje Yürütücüleri: Necati ÇOLAK, Süleyman ALKAN, Lale BİLGİN, Hüsnü Ali ŞAHİN
9. Projenin Adı ve Numarası: Doğu Karadeniz Bölgesinde Sarıçam (Pinus sylvestris L.) Fidanlarında Tüp Boyutu Çeşitlerinin Belirlenmesi, 03.1207/2002-2007 Proje Lideri Kurum: Doğu Karadeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü Bölüm Başmühendisliği: Ağaç Islahı Araştırmaları Projenin Amacı: Sera koşullarında yetiştirilen enso–pot tipi tüplü Sarıçam fidanlarında tüp tipi ve boyutlarından kaynaklanan olumsuzlukların ortadan kaldırılması için uygun üretim tekniğinin belirlenmesidir. Öncelikle, Sarıçam için en uygun tüp tipi ve boyutunun belirlenerek bunun bir standardizasyonunun yapılmasıdır. Uzun dönem de ise, ağaçlandırma sahalarındaki Sarıçam fidanlarında gözlenen başarısızlıkların ortadan kaldırılmasıdır. Projenin Uygulama Yerleri: Denemelerin fidanlık aşaması Trabzon Orman Fidanlık Müdürlüğüne bağlı Of Orman Fidanlığında gerçekleştirilmektedir. Uygulanan Metotlar: Farklı tüp tipleri olarak; 45’ lik Enso tipi blok tüpler, Quick-pot tipi tüpler (15 cm ve 17 cm), Yeni dünya tipi tüpler, Karabucak tipi tüpler ve Ayık tipi tüpler kullanılmıştır. Tüm denemeler “tesadüf blokları” yöntemine göre üç yinelemeli olarak düzenlenmiştir. Proje Lideri: Dr. Fatma FEYZİOĞLU Proje Yürütücüleri: Hüsnü Ali ŞAHİN, Özge Volkan AKSU, Necmettin EREN
10. Projenin Adı ve Numarası: Doğu Ladini [Picea orientalis (L.) Link.] Fidanlarının Fidanlık Ortamında Kaldırdığı Bitki Besin Maddesi Miktarının Belirlenmesi, 03. 6403/2007-2009 Proje Lideri Kurum: Doğu Karadeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü Bölüm Başmühendisliği: Toprak ve Ekoloji Araştırmaları Projenin Amacı: Of Orman Fidanlığı şartlarında, kaplı fidan üretimi sürecinin çeşitli dönemlerinde sağlıklı fidanların ibrelerinde bulunan besin maddelerinin miktarları ile üretim süreci sonunda, standartlara uygun Doğu ladini fidanları tarafından yetiştirme ortamından kaldırılan bitki besin maddelerinin miktarları belirlemektir. Projenin Uygulama Yerleri: Trabzon İl Çevre ve Orman Müdürlüğü’ne bağlı Of Orman Fidanlığı Uygulanan Metotlar: Of Orman Fidanlığı Koşullarında yapılmakta olan kaplı ladin fidanı üretimi yöntemi kontrol kabul edilerek, bu yöntemin uygulanması sırasında verilmekte olan NPK+Mikro Element gübrelerinin %50, %75 ve %125 oranlarında uygulanacağı işlem parsellerinden oluşan 3 yinelemeli tesadüf parsellerine göre oluşturulacak deneme desenine göre uygulanacaktır. Projede, gübrelemeler, fidanların gelişme dönemlerine göre, NPK, büyümenin başlangıcında 12-48-6, hızlı gelişme döneminde 18-18-18 ve duraklama ile odunlaşma döneminde ise 11-11-33 şeklinde uygulanacaktır. Yetişme ortamı elektriksel kondaktivitesi (tuzluluk) her iki günde bir ölçülerek, 2 mS/cm ‘den az olduğu durumlarda gübreleme yapılacaktır. Her bir gübreleme sırasında kontrol parseline verilen gübre miktarı belirlenecek, diğer işlem parsellerine verilecek gübre miktarları kontrol parseline göre belirlenecektir. Büyüme dönemi boyunca, ikinci yılın Ekim ayı sonuna kadar 15 günde bir her seferde en az 5 tane sağlıklı fidana ait ibre ve yetişme ortamı örneği alınarak gerekli fiziksel ve kimyasal analizleri yapılacaktır. Ayrıca 2. yılın sonunda 2/0 yaşlı 30’ar tane sağlıklı fidan ve bunlara ait yetişme ortamlarıda alınarak önce ayrı ayrı (Kök, gövde ve ibre) gerekli fiziksel ve kimyasal analizlere tabi tutulacaktır. Analiz öncesi 2/0 yaşındaki sağlıklı fidanlarda fidan boyu (cm), kök boğazı çapı (mm), gövde kuru ağırlığı (gr), kök kuru ağırlığı (gr), fidan kuru ağırlığı (gr), kuru kök yüzdesi (%), katlılık, gürbüzlük indisi ve Dickson Kalite İndeksi v.b. verileri elde etmek üzere ölçmeler yapılacaktır. Proje Lideri: Dr. Murat BAKKALOĞLU Proje Yürütücüleri: Ayhan USTA, Selvinaz YILMAZ, Emine KUTLU, Sami GENÇ
11. Projenin Adı ve Numarası : Trabzon İli Bazı Orman Köylerinde Verilen Orköy Kredilerinin Orman Korumaya Etkileri, 03.8203/2005-2007 Proje Lideri Kurum : Doğu Karadeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü Bölüm Başmühendisliği : Orman Koruma, Çevre Yaban Hayatı ve Milli Parklar Araştırmaları Başmühendisliği Proje Yürütücüsü Diğer Kurumlar: Trabzon İl Çevre ve Orman Müdürlüğü (Orköy Şube Müdürlüğü) Projenin Amacı : Araştırmamıza konu köylerdeki aile işletmelerine ve kooperatiflere verilen ekonomik ve sosyal amaçlı kredilerin, orman köylülerinin ekonomik kalkınmasına katkıda bulunup, bulunmadığı ve dolayısıyla yöre halkının ormanlar üzerindeki olumsuz etkilerini azaltıp azaltmadığının tespit edilmesidir.
Projenin Uygulama Yerleri : Proje, Trabzon İli dahilinde faal olan ve ORKÖY ’den kooperatif kredisi alan 6 tarımsal Kalkınma Kooperatifi Maçka-Hamsiköy (Mandra Tesisi), Şalpazarı-Sütpınar (Mandara Tesisi), Çaykara-Maraşlı (Ortak Entegre Alabalık Üretim ve Pazarlama Tesisi), Maçka-Köprüyanı (Alabalık Üretimi Tesisi) ve Çaykara- Şahinkaya (Kültür Mantarı Üretim ve Pazarlama Tesisi) Tarımsal Kalkınma Kooperatifleri ile ferdi kredi alan orman içi ve kenarı köylerden (yukarda isimleri belirtilen Tarımsal Kalkınma Kooperatiflerinin merkezi konumundaki aynı isimli bu 6 köy (Hamsiköy, Sütpınar, Maraşlı, Köprüyanı, Bağışlı ve Şahinkaya köyleri) dir. Uygulanan Metotlar: Çalışmada elde edilen veriler Khi-Kare Bağımsız Testi, Khi-Kare homojenlik ve uygunluk Testleri ile Wilcoxon ve fredman Testleriyle değerlendirilecektir. Arşiv ve Literatür Taraması : Trabzon İl Çevre ve Orman Müdürlüğü-Orköy Şube Müdürlüğü kayıtlarında mevcut olan 1975 yılından itibaren, Trabzon ili orman köylerinin ve araştırma konusu 5 köyün almış oldukları kredi türleri ve miktarı köyler itibariyle çıkarılmıştır. Bu veriler daha sonra bir takım değişkenlerle istatistiki bağıntılar kurularak pozitif veya negatif yönlü ilişkileri ortaya konacaktır. Hazırlanan iki farklı anket; kooperatif başkanları ve kooperatif üyelerine açık görüşme ile uygulanmıştır. Proje Lideri : Dr. Mustafa AKYÜZ Proje Yürütücüleri : Hülya TURNA, Pelin ÜMÜZER, Ali SEVİM 12. Proje
Numarası: 03.1403/1974-1979-1981-1984-2014 Projenin
Adı: Doğu Karadeniz Bölgesinde Picea
sitchensis (Bong) Carr’in Yetiştirilmesi Üzerine Araştırmalar: Proje Lideri Kurum: Doğu Karadeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü Bölüm Başmühendisliği: Ağaç
Islahı Araştırmaları Proje Yürütücüsü Diğer Kurumlar: Projenin Amacı:
Picea sitchensis (Bong) Carr’in Doğu
Karadeniz Bölgesine biyolojik ve ekonomik bakımından en uygun orijinlerini
belirlemektir. Projenin Uygulama Yerleri: Sıtka
Ladini orijin denemesi için pilot bölge olarak kabul edilen Maçka Orman
İşletme Müdürlüğü sınırları içerisinde; Meryemana- Yeniköy 100 0 m, Çatak 700
m, Yeşiltepe 950 m, Kapıköy-Çataldere Maden 950 m ve Tonya Kalınçam 1100
m’lerde olmak üzere toplam beş deneme alanı tesis edilmiştir. Tonya-Kalınçam
1100 m’deki deneme alanındaki fidanlarda büyük ölçüde zayıatlar olmuş ve bu
nedenle saha deneme dışı tutulmuştur. 2007 Yılı Çalışma Raporu: Yapılan İşler: Ladin
cinsinin en büyük türü olan Sitka Ladini Doğu Karadeniz Bölgesinin asli türü
olan Picea orientalis’e oranla, 2-3 kat daha fazla artım yapmaktadır.
Bu iki türün doğal yetişme yeri iklim koşullarının benzer olması nedeniyle,
Sitka Ladini’nin Doğu Karadeniz Bölgesi koşullarına uyum sağlayacağı
düşünülmüştür. Bu amaç doğrultusunda Doğu Karadeniz Ormancılık Araştırma
Müdürlüğü’nce 1975 yılında bu türün 8 orijininden tohum sağlanarak denemeler
başlatılmıştır. Fidanlıkta, 8 adet Sitka Ladini tesadüf parselleri yöntemine göre ve üç yinelemeli olarak ekilmiştir. Sitka Ladini orijin denemesi için pilot bölge olarak kabul edilen Maçka Orman İşletme Müdürlüğü orman alanlarında 700-1100 m yükseltiler arasında 4 adet deneme alanı seçilmiştir. Sitka Ladini doğal yetişme alanlarında genellikle 1100 m’ nin altında yetiştiğinden, deneme alanları da bu yükseltilerin altında alınmıştır. Fidanlar,1978 yılı ilkbaharında 3+0 yaşında iken araziye
uygulanmıştır. Deneme alanlarında dikim yapılacak blok ve parsellerin yerleri
tesadüf blokları yöntemine göre belirlenmiştir. Her bir deneme alanında 3
blok tesis edilmiş ve her bir blok 9 eşit parsele bölünmüştür (1adeti Doğu
Ladini kontrol işlemi olarak). Proje kapsamındaki deneme
alanlarında 30 yaşındaki ağaçların boy ve çapları ölçülmüş ve yaşama
yüzdeleri belirlenmiştir. Boy ve çap gelişimleri arasında istatistiksel
farklılıklar çıkmış ama yaşama yüzdeleri arasında anlamlı bir farklılık
belirlenememiştir. Doğu Karadeniz Bölgesinde 1100
m’ nin altındaki ağaçlandırma çalışmalarında bu çalışma sonuçlarına göre daha
başarılı görünen Oregon Florence’den gelen 2 no’ lu ve yine Oregon North Bend’den gelen 3 no’ lu orijinlerin
kullanılmaları uygun olacaktır. Ancak, denemenin kesin sonuçları henüz
alınmadığından ağaçlandırmalarda gruplar halinde ve % 10-15 oranında
kullanılmalıdır. Uygulanan Metodlar: Deneme
alanları, tesadüf blokları yöntemine ve üç yinemeli olarak düzenlenmiş, her
blokta bulunan parsellere 25 er adet fidan dikilmiştir. Elde Edilen Bulgular ve Değerlendirmeler: Projeye ilişkin olarak 1986
yılında elde edilen ara sonuçlar 175 No’lu Teknik Bülten adı altında
“Trabzon-Maçka Yöresinde denenen Sıtka Ladini (Picea sitchensis (Bong)
Carr.’) orijin denemesinin sonuçları olarak yayınlanmıştır. Trabzon-Maçka Yöresinde denenen Sıtka Ladini (Picea sitchensis (Bong) Carr.’) orijin denemesinin 30 yıllık ara
sonuçları yapılarak kısaca özeti aşağıda belirtilmiştir. Bu sonuçlara göre;
Tüm deneme alanları birlikte irdelendiğinde; en iyi çap gelişimi 20.1 cm ile 2 no’lu
Oregon, en düşük çap gelişimi ise 15.8 cm ile 4 no’lu Washington orijininde
gerçekleşmiştir. Orijinlerin 11. yaşta en iyi boy gelişimi 2.55 m ile 3 no’lu
Oregon orijininde gerçekleşirken, 30. yaşta en iyi boy gelişimi 16.76 m ile 2
no’lu Oregon orijininde gerçekleşmiştir. En düşük boy gelişimi 11. yaşta 1.71
cm ile 4 no’lu Washington ve 30. yaşta 11.65 m ile yine 4 no’lu Washington
orijininde gerçekleşmiştir. Bu durum 11. yıl ve 30. yıl sonuçlarının
benzer olduğunu, en iyi gelişimi de Oregon orijinlerinin ve en kötü gelişimi
de 4 nolu Washington orijininin gösterdiğini ortaya koymaktadır. Denemelerde en iyi gelişmeyi gösteren 2 ve 3 no’lu
orijinler Oregon bölgesine aittir. Bu orijinlerin alındıkları ve denendikleri
alanlar benzer enlem derecelerinde bulunmaktadır. Deneme alanlarındaki iyi
gelişimleri diğer orijinlere göre benzer enlem derecelerine sahip olmaları
ile açıklanabilir. Ortak değerlendirmede deneme
alanları arasında istatistiki anlamda farklılıklar bulunmaktadır. Ancak
deneme alanları ile orijinler arasında etkileşim istatistiki olarak anlamlı
farklılık göstermemiştir. Yani orijinler genotip çevre etkileşimi
göstermemişlerdir. Bu durum deneme alanlarının sadece Maçka yöresinde
olmasından kaynaklanmış olabilir. Yani deneme alanları bir yörede olduğu için
makro olarak çevresel farklılık ortaya çıkmamış ve genotipler de farklı çevre
koşulları olmadığı için farklı gelişim göstermemiş olabilirler. Bölgede 2 no’lu Oregon orijini
diğer orijinlerden daha iyi bir gelişim gösterdiğinden dolayı, bundan sonra
bölgede Sitka Ladini ile yapılabilecek
çalışmalarda bu orijin göz önünde tutulmasında yarar bulunmaktadır.
Ayrıca bu çalışma (30. yıl) ve 11. yıl sonuçları birlikte düşünüldüğünde
Maçka yöresinde en iyi gelişimi sağlayabilecek orijinlerin Oregon orijinleri
olabileceği söylenebilir. Ancak, Sitka Ladini’nin idare süresi (90 yıl) göz
önüne alınarak 45. yıl sonuçlarına göre durum yeniden değerlendirilmelidir. Yapılamayan İşler ve Nedenleri: Yoktur Öneriler:
Yoktur 2008 Yılı Çalışma Programı: İlgili
proje 2014 yılına kadar devam edeceğinden Proje ile ilgili deneme sahalarında
gözlemlere devam edilecektir. Proje Yürütücüleri: Necmettin
EREN, Süleyman ALKAN Proje Lideri: Dr. Fatma Feyzioğlu YENİ
ALINAN PROJELER 1. Proje No:03.8204/2008-2010 Proje Adı: Orman Üretim İşçiliğinde İş
Kazaları ve Sağlık Sorunlarına Yönelik Bir Araştırma (Trabzon Orman Bölge
Müdürlüğü Örneği) Proje Sahibi
Kuruluş, Enstitü Müdürlüğü: Doğu Karadeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü Proje Lideri:Necati ÇOLAK Talep Eden ve/veya
Destekleyen Kuruluş(lar): Trabzon Orman Bölge Müdürlüğü, Karadeniz Teknik
Üniversitesi Orman Fakültesi, Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Önerilen Süre : 3 yıl (36 ay) Başlama
Tarihi:
01.01.2008 Bitiş Tarihi: 31.12.2010 Projenin Özet Tanıtımı: Amaç: Ormancılıkta odun hammaddesi
üretiminde değişken ve etkilenebilir koşullar altında çalışan orman işçileri
üzerinde; üretim işlerinin tanımlanması, sınıflandırılması, çalışma
ortamlarının ergonomik olup olmadığı, orman üretim işçilerinin karşılaştıkları
sağlık sorunları ve maruz kaldıkları iş kazaları hakkında bilgi toplanması
amaçlanmıştır. Çalışma; öncelikle
odun üretim işlerinin çalışma koşulları itibarıyla analiz edilmesini,
ergonomik prensiplere uygun çalışılıp çalışılmadığını, iş güvenliği-işçi
sağlığı-verimlilik bileşenine uyulup uyulmadığını yani sorun tespitini
hedeflemiştir. Bu etütle birlikte, işçinin işe uyumunun ortaya konulabilmesi
için işçilerin sağlık durumlarının araştırılması da hedeflenmiştir. Ardından,
mevcut çalışma koşullarında, mevcut sağlık kapasitesi ile yapılan odun üretim
işlerinde ne tür kazaların meydana geldiği, ortaya çıkan hasarlar, kaza
sıklığı ve şiddeti konusunda bir kaza veri tabanı altlığının oluşturulması
amaçlanmıştır. Kapsam: Bu proje çalışması, Trabzon Orman
Bölge Müdürlüğü’nü kapsamaktadır. Çalışma alanlarının belirlenmesinde ILO,
DİE, DPT, Orman Bakanlığı Birimleri, OGM, Sendikalar, Kooperatifler ve diğer
ilgili kurumlardan elde edilen bilgilere ve literatür çalışmasına göre
oluşturulacak veri tabanına (havuzu) dayalı olarak ortaya konulan verilere
göre örnek büyüklüğü tespit edilecektir. Miktarları tespit edilen örnek
büyüklüklerinin alansal olarak tespit edilmesinde ise şu yöntem izlenecektir.
Trabzon Orman Bölge Müdürlüğünün üretim iş Planında bulunan ve bir sonraki
yılda üretime girilecek bölmeler, ayrıca plan dahilinde olmayıp olağan üstü
hal gerektiren durumlar için üretime karar verilecek bölmeler çalışma
alanlarımızı oluşturacaktır. Böylece bu alanlarda faaliyet gösteren orman
işçileri çalışmamızın ana materyalini oluşturacaktır. Ormancılık
faaliyetlerinde orman işçilerinde herhangi bir standardizasyon ve
profesyonelleşme söz konusu olmadığından bu üretim sahalarında Dikiliden
Satış metoduyla üretime açılacak sahalar da hariç tutulmayacaktır. Bu şekilde
tespit edilecek tüm üretim sahalarında çalışacak orman üretim işçileri
araştırmamızın kapsamını oluşturacaktır. Metot: Ergonomik tabanlı bu çalışmada ergonomi bilimi içinde yer alan ölçüm ve denetim yöntemleri esas alınarak, bu çalışmada sırasıyla şu yöntemler izlenecektir Ana kütlenin belirlenmesinde Trabzon Orman Bölge Müdürlüğü
sınırları içersindeki üretim faaliyetlerinde çalışan orman üretim işçileri
çalışmaya dahil edilecektir. Çalışılacak bölmelerin belirlenmesinde amenajman
planları, silvikültür planları ve üretim programları esas alınacaktır. Bunun
için Tarım İl Müdürlüğünün 2007 yılında genel kurul toplantısı yapmış olan
faaliyet ve çalışma konusu orman istihsali (orman üretimi) olan Tarım
Kalkınma Kooperatifleri üye sayıları esas alınacaktır. Bunun sonucu olarak
ana kütlemiz 2991 orman üretim işçisi (istihsal işçisi) olarak
belirlenmiştir. Örneklem büyüklüğü bu sayı dikkate alınarak istatistik
analize tabi tutulacak minimum veri sayısı aşağıdaki formüle göre
hesaplanacaktır. Kullanılacak formül; Z2.N.P.Q n = ––––––––––––––– N.D2
+ Z2.P.Q Formülde bahsi geçen ifadelerin
anlamları ise şöyledir; n: Örnek büyüklüğü, Z: Güven katsayısı (% 95’lik güven
için bu katsayı 1.96 alınmaktadır), N: Ana kütle büyüklüğü (2991
alınmıştır), P: Ölçmek istediğimiz özelliğin
ana kütlede bulunma İhtimali (% 50 alınmıştır), Q = 1–P D: Kabul edilen örnekleme hatası
(çalışmamız için %5’lik bir örnekleme hatası öngörülmüştür) (Cındık vd. 1999;
Akyüz, 2006). Bu
hesaplanmaya göre 341 üretim
işçisine anketin uygulanması ve diğer verilerin alınması gerekmektedir.
Ankete katılacak orman üretim işçilerinin belirlenmesinde şu yol
izlenecektir. 2008 yılı için üretime konu edilecek bölmelerin sınırları
içersindeki köyler ve kooperatifler dikkate alınarak hali hazırdaki üretim
yapan orman üretim işçilerinin tümünün anket kapsamına girme ihtimalini eşit
olduğu basit tesadüfî örnekleme yöntemi uygulanacaktır. Uygulanacak anket
içeriğinde üretim çalışanlarının kaza geçmişleri de sorgulanacağından kişinin
o yıl içersinde kaza geçirmiş olması beklenmeyip geçmişindeki kaza verileri
de orman üretim işçiliğinde ki kaza sıklığının tespitinde yeterli olacaktır.
Ayrıca, kişinin paylaşacağı kaza geçmişi; kaza veri bankası altlığı
oluşturulmasında ve hangi kaza durumlarının kayıt altına alınması gerektiğini
de belirleyecektir. Orman üretim işlerindeki iş kazalarına ait veri bankası
altlığı oluşumuna da temel teşkil edecek kazaların tanımını,
sınıflandırılmasını, kaza sonucu etkilenim (yaralanma, sakatlık, ölüm, vb.),
ayrıca kazalarla ilgili diğer sonuçları da içeren ve daha sonra bu çalışmayla
son halini alacak olan bir “Kaza Durum Karnesi(KDK)” geliştirilecektir. Tespit edilen örneklem sahalarında hem geçmiş kaza
durumları sorgulanacak hem de çalışan işçilerdeki sağlık durumları tespit edilecektir.
İş kazalarının analizi için anket yöntemi kullanılacaktır. Hazırlanmakta olan
anket şu konularla ilgili soru ve gözlemleri kapsayacaktır; sosyodemografik
özellikler, ekonomik özellikler, özgeçmişindeki iş kazaları, iş eğitimi,
fiziksel iş yükü, ses ve gürültü, vibrasyon,
klimatik faktörler, çalışma zamanı, ulaşım, işçi sağlığı, iş güvenliği, koruyucu
ekipmanlar, sosyal güvenlik ve genel bilgiler. Ankette yer alan tüm soru,
gözlem ve ölçümler literatüre uygun olarak hazırlanacaktır. Gözlem ve anketlerin doldurulması için anketörler (proje
elemanları), arazi çalışmalarından önce eğitim alacaktır. Sağlıkla ilgili
gözlemleri tıp doktoru proje danışmanı tarafından yapılacak ya da intörn
doktor adaylarına yaptırılacaktır. Anket ve gözlem bulguları bilimsel yöntemlere göre gruplar
içi ve gruplar arası karşılaştırmalı olarak SPSS istatistik programı
yardımıyla değerlendirilecektir. Araştırmanın tüm aşamalarında ergonomi biliminde
kullanılan işçi sağlığı ve iş güvenliği ile iş yeri ve çalışma koşullarına
yönelik kontrol listeleri, ölçme alet ve araçları ile gerekli yöntemler
kullanılacaktır.
SONUÇLANMIŞ
OLUP TEKNİK BÜLTEN OLARAK YAYINLANACAK PROJELER 1. Proje Numarası: 03.3201/1985-2000-
2005-2007
Projenin
Adı: Kızılağaçta (Alnus glutinosa (L.) Gaertn.) Aralık-Mesafe
Denemesi Proje Lideri Kurum: Doğu Karadeniz Ormancılık
Araştırma Müdürlüğü Bölüm Başmühendisliği: Orman Amenajmanı ve Hasılat Araştırmaları Projenin Özeti:Bu araştırma için Doğu Karadeniz
Bölgesi’nde beş deneme alanı kurulmuştur. Deneme alanları (Maçka-Meryemana,
Giresun-Erimez, Ordu-Şahsene, Hopa-Başköy, Borçka-Karagöl) kendi içlerinde
“Raslantı Blokları Deneme Deseni”ne göre kurulmuştur. Her bir deneme alanı 6
işlem (1x1 m, 2x2 m, 3x3 m, 4x4 m, 5x5 m ve 3.22x2.80 m) üzerinden 3 bloklu olarak
tesis edilmiştir. Deneme alanlarında ağaçların çap
ve boyları ölçülmüş, gövde analizi yapılmıştır. Yapılan analizler
sonucunda; Kızılağaçta en yüksek boy gelişimi, Giresun-Erimez’de 5x5
m’de, Maçka-Yeniköy’de 3x3 ve 3.2x2.8 m’de, Ordu-Şahsene’de 4x4 m’de,
Hopa-Başköy’de 4x4 ve 5x5 m’de, Borçka-Karagöl’de ise 3.2x2.8, 4x4 ve 5x5 m
aralık-mesafelerde elde edilmiştir. En düşük ortalama boy verileri ise
Hopa-Başköy deneme alanı dışındakilerde 1x1 m aralık-mesafe ile
Hopa-Başköy’de de 1x1, 3.2x2.8 ve 3x3 m aralık-mesafeler vermiştir. Tüm örnek alanlarda 1x1 m
aralık-mesafe en düşük ortalama çap değerlerini verirken, en yüksek ortalama
çap değerleri Giresun-Erimez, Maçka-Yeniköy, Ordu-Şahsene, Hopa-Başköy ve
Borçka-Karagöl deneme alanları sırasına göre 4x4 ile 5x5; 4x4 ile 5x5;
3.2x2.8, 4x4 ile 5x5; 4x4 ile 5x5 m ve 5x5 aralık-mesafeler şeklinde elde
edilmiştir Deneme
alanlarında hektardaki hacim miktarı, en yüksek 1x1 m aralık-mesafede, en
düşük 4x4 ve 5x5 m aralık-mesafelerde belirlenmiştir. Deneme alanlarına göre,
en düşük hacim miktarları Giresun-Erimez, Maçka-Yeniköy ve Ordu-Şahsene
deneme alanlarında, en yüksek hacim miktarları Hopa-Başköy ve Borçka-Karagöl
deneme alanlarındadır. Elde
edilen sonuçlara göre; işletme amacına bağlı olarak, aralık-mesafelerin ağaç
malzemenin kullanım amacına (kontrplak, kaplamalık, kerestelik, kağıtlık,
maden direği-tel direk, inşaat direği v.b.) göre sınıflandırılması
yapılmıştır. Buna göre, kerestelik, kontrplak ve kaplamalık ağaç malzemede
4x4 m aralık-mesafe, maden direği-tel direği olarak 3x3 ve 3.2x2.8 m
aralık-mesafe, sanayi odunu (lif-yonga) ve kağıtlık olarak 1x1 m
aralık-mesafe kullanılabilir. Yıllık
cari çap artımlarına göre, sanayi odunu (lif-yonga), kağıtlık olarak 1x1 m
aralık-mesafenin 8-10 yılda, maden direği-tel direği olarak 3x3 ve 3.2x2.8 m
aralık-mesafenin şu andaki (21 yıllık) verilere göre kızılağacın idare süresi
beklenmeden değerlendirilmesi, ancak, kereste, kontrplak ve kaplamalık ağaç
malzeme olarak 4x4 m aralık-mesafenin ise idare süresi sonunda değerlendirilmesi
mümkün görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Kızılağaç, Aralık Mesafe,
Hacim SUMMARY In this study, 5
trials were established in Eastern Black Sea Region. Trials (Giresun-Erimez,
Maçka-Yeniköy, Ordu-Şahsene, Hopa-Başköy and Borçka-Karagöl) were determined
by “Random Blocks Trial Design”. All trials were fixed for 6 process and 3
blocks. Diameters and heights of trees in trials were measured and stem
analysis was done by cutting a tree.
According to stem analysis, the best height growths for
Red Alder were determined 5x5 m in Giresun-Erimez, 3x3 m and 3.2x2.8 m in
Maçka-Yeniköy, 4x4 m in Ordu-Şahsene, 4x4 m and 5x5 m in Hopa-Başköy and
3.2x2.8 m, 4x4 m and 5x5 m in Borçka-Karagöl. The worst height growths were
found in 1x1 m planting spacings for all trials but Hopa-Başköy. The worst
height growths in Hopa-Başköy found in 1x1 m, 3.2x2.8 m and 3x3 m planting
spacings. The worst diameter
growths were found 1x1 m planting spacings in all trials. The best diameter
growths as trials were determined in Giresun-Erimez (4x4 and 5x5),
Maçka-Yeniköy (4x4 and 5x5), Ordu-Şahsene (3.2x2.8, 4x4 and 5x5), Hopa-Başköy
(4x4, 5x5) and Borçka-Karagöl (5x5).
In this study, the best volumes per hectar were found in
1x1 m planting spacings in all trials. However, the worst volumes were
determined in 4x4 and 5x5 plantings spacings. As trials, the worst volumes
per hectar were gained in Giresun-Erimez, Maçka-Yeniköy and Ordu-Şahsene. The
best volumes per hectar were gained in Hopa-Başköy and Borçka-Karagöl. As a result, classification was done by using of tree
material (plywood, veneer, timber, wood pulp, mine pole etc.). It can be used
4x4 m for timber, plywood and veneer; 3x3 m and 3.2x2.8 m for mine pole and
1x1 m for chipboard and wood pulp. According to annual diameter growth, it can be harvested
in 8-10 years 1x1 m for chipboard and wood pulp; in 21 years (with data at
present) 3x3 and 3.2x2.8 m for mine pole. However, it can be harvested in the
end of rotation period 4x4 m for timber, plywood and veneer. Key Words: Red Alder, Spacings, Volume Proje Yürütücüleri: Necmettin EREN, Ayhan USTA,
Necati ÇOLAK, Dr. Mahir KÜÇÜK Proje Lideri: Vildane GERÇEK 2. Proje Numarası: 03.8202/2005-2007 Projenin
Adı: Trabzon İli
Orman Köylerinde Kadın-Orman İlişkileri Üzerine Bir Araştırma Proje
Lideri Kurum: Doğu
Karadeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü Bölüm
Başmühendisliği: Orman
İşletmeciliği ve Ekonomisi Başmühendisliği Projenin Özeti: Gelişmekte olan ülkelerde kadınların ormancılık
faaliyetlerinde önemli bir rol oynadığı bilinir. Kadınlar, doğrudan gelir
elde etmenin yanı sıra, yakacak odun ve tıbbi bitki sağlama, ağaçların
yapraklarını hayvan yemi olarak kullanma, aileleri için besin elde etme
amacıyla orman kaynaklarını sıkça kullanırlar. Bu kaynakların kullanılmasının
genellikle kadınların eliyle olması onları çevre yönetiminin aktörleri
yapmaktadır. Bu
çalışma ile, kadınların ve karşılaştırma yapabilmek için erkeklerin;
demografik ve sosyo-ekonomik yapıları, orman kaynaklarından faydalanma şekil
ve yoğunlukları, ormanlardan ve ormancılıktan beklentileri belirlenerek,
kırsal kalkınma planları yapan ve uygulayan birimlerin bu durumu dikkate
alarak daha işlevsel planlar yapmalarına yardımcı olmak amaçlanmıştır.
Araştırma alanı olarak seçilen Trabzon İli orman köylerinden örneklenen
68’inde yaşayan ve rastgele seçilen 15 yaş üzeri 611 kadın ve 237 erkek
katılımcı ile yüz yüze anket çalışması yürütülmüş, ayrıca köylerin genel
özellikleri belirlenmiştir. Elde edilen veriler SPSS programında frekans
tabloları ve Ki-kare analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırma alanındaki kadınların sosyo-ekonomik konumu,
Türkiye ortalamalarının altında, bazı bölgelerin kırsal kesim
ortalamalarından daha iyi durumda ve gelişmekte olan çoğu ülke
ortalamalarının üzerinde olduğu belirlenmiştir. Kadınların % 89,5’inin sağlık
güvencesine sahip olması, 15-24 yaş grubundaki kadınlardaki okuma-yazma
oranının % 99’a ulaşması, eğitim düzeylerindeki gelişmenin sosyal tercihlere
yansıması, orman köylerinde yaşayan kadınların geldiği noktayı ortaya koyması
bakımından dikkat çekicidir. Orman kaynaklarından elde edilen doğrudan gelir ve orman
kaynaklarından yararlanmanın aile bütçesine katkısı, gelişmekte olan pek çok
ülke düzeyinin altında bulunmaktadır. Orman kaynaklarından sağlanan faydanın
aile bütçesine katkısı gün geçtikçe azalmakta, orman köyleri genellikle
emeklilerin yaşadığı köyler olma özelliği kazanmaktadır. Orman köylerindeki
sosyo-ekonomik ve kültürel gelişim, bu köylerde yaşayan kadınların yaşamını
kolaylaştırmakta fakat bitkisel ve hayvansal üretim miktarlarını azaltmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Orman
Köyleri, Kırsal Kadın, Orman Kaynakları, Trabzon Proje
Yürütücüleri: Süleyman
ALKAN Proje Lideri: Süleyman ALKAN |
|
|
|
|
|